Zorgverzekering in Spanje: zo regel je het als Nederlander

Alles over zorgverzekeringen in Spanje: publiek of privé, CAK-regeling, tarjeta sanitaria en kosten.

Door Bob van Woesik, laatst bijgewerkt 2026-09-02

Het Spaanse zorgstelsel: publiek én privé

Spanje heeft twee zorgsystemen naast elkaar: een publiek stelsel (Seguridad Social) en een privéstelsel. Het publieke stelsel wordt gefinancierd uit belastingen en sociale premies en is in principe gratis toegankelijk voor iedereen die legaal in Spanje woont en bijdraagt aan het systeem. Als werknemer in loondienst draag je automatisch premies af via je werkgever. Als zelfstandige (autónomo) betaal je zelf maandelijks je premie. De kwaliteit van de publieke zorg is over het algemeen goed. Het Spaanse gezondheidsstelsel behoort tot de beste van Europa. Maar er zijn ook nadelen: lange wachttijden, minder persoonlijke aandacht en taalbarrières als je geen Spaans spreekt. Daarom heeft ruim 20% van de Spaanse bevolking naast de publieke zorg ook een particuliere zorgverzekering.

Jouw situatie bepaalt je verzekering

Er is geen pasklare oplossing voor zorgverzekering in Spanje. Jouw situatie bepaalt welk systeem voor jou van toepassing is. Als werknemer in loondienst word je automatisch aangesloten bij de Seguridad Social. Je werkgever regelt dit en houdt premies in op je salaris. Als zelfstandige schrijf je jezelf in bij de Seguridad Social en betaal je zelf maandelijks premie. Als gepensioneerde met AOW of Nederlands pensioen geldt de speciale CAK-regeling (zie volgende sectie). Als je nog niet werkt of nog geen verblijfsvergunning hebt, ben je verplicht om aantoonbaar verzekerd te zijn, vaak via een privéverzekering. Dit is ook een vereiste voor meerdere visum- en residentieaanvragen. Twijfel je over jouw situatie? Neem contact op met de SVB (Sociale Verzekeringsbank) voordat je vertrekt.

Gepensioneerden: de CAK-regeling

Voor Nederlanders die met pensioen naar Spanje verhuizen, geldt een speciale regeling via het CAK (Centraal Administratie Kantoor). Als je AOW of een Nederlands pensioen ontvangt, blijf je verplicht premie betalen via de Nederlandse zorgverzekeringswet. Die premie wordt automatisch ingehouden op je pensioenuitkering door de SVB. In ruil daarvoor heb je recht op medische zorg in Spanje via een S1-formulier. Dit formulier vraag je aan bij het CAK en lever je in bij de Spaanse Seguridad Social. Je wordt dan geregistreerd en ontvangt een tarjeta sanitaria (zorgpas) waarmee je toegang hebt tot de publieke gezondheidszorg. Belangrijk: de CAK-regeling dekt basiszorg. Voor planbare behandelingen heb je vooraf toestemming nodig van je zorgverzekeraar. Veel gepensioneerden kiezen daarom aanvullend voor een privéverzekering.

De tarjeta sanitaria aanvragen

De tarjeta sanitaria is jouw toegangspas tot de Spaanse publieke gezondheidszorg. Zonder dit pasje kun je niet terecht bij een centro de salud (gezondheidscentrum) of ziekenhuis. Je vraagt de tarjeta sanitaria aan bij je lokale centro de salud nadat je bent ingeschreven bij de Seguridad Social. Neem mee: je NIE-nummer, je empadronamiento-certificaat, je paspoort en bewijs van aansluiting bij de Seguridad Social (of je S1-formulier als gepensioneerde). Eenmaal in het bezit van je tarjeta sanitaria kies je een médico de cabecera (huisarts). Via de huisarts krijg je doorverwijzingen naar specialisten. Let op: kies je een specialist buiten je doorverwijzing om, of ga je naar een privékliniek, dan betaal je zelf de kosten tenzij je een aanvullende privéverzekering hebt.

Nederlandse basisverzekering: opzeggen of houden?

Zodra je je officieel uitschrijft uit Nederland en emigreert naar Spanje, ben je niet langer zorgplichtig in Nederland. Je kunt, en moet in veel gevallen, je Nederlandse basisverzekering opzeggen. Doe dit nooit te vroeg: zorg dat je Spaanse aansluiting geregeld is voordat je opzegt. Als je je niet officieel uitschrijft maar meer dan zes maanden per jaar in Spanje verblijft, kan je Nederlandse zorgverzekeraar de dekking beperken of weigeren. Check dit altijd bij je aanbieder. De Nederlandse basisverzekering dekt spoedeisende hulp wereldwijd, maar vergoedt nooit meer dan wat de behandeling in Nederland zou kosten. Eventuele meerkosten betaal je zelf. Gepensioneerden die via het CAK verzekerd blijven, betalen wél premie maar aan Nederland. Die regeling is niet hetzelfde als een reguliere basisverzekering.

Privéverzekering: wanneer zinvol?

Een particuliere zorgverzekering in Spanje is niet verplicht voor mensen die al via de Seguridad Social verzekerd zijn, maar wordt door veel expats en ook Spanjaarden gekozen vanwege de voordelen. De belangrijkste voordelen: kortere wachttijden, toegang tot privéklinieken en -ziekenhuizen, meer comfort (privékamer), en in veel gevallen Nederlandstalige of Engelstalige artsen. De gemiddelde kosten voor een basisverzekering liggen tussen €40 en €70 per maand voor een alleenstaande. Populaire aanbieders voor expats zijn ASSSA (Spaans, gespecialiseerd in expats), AXA Global Healthcare en IMG Global. Belangrijk bij ASSSA: er geldt een wachttijd van zes maanden na afsluiting voor niet-spoedeisende zorg zoals operaties en scans. Deze wachttijd vervalt als je een medische keuring ondergaat. Voor visum- en residentieaanvragen is een privéverzekering met voldoende dekking vaak verplicht.

Eigen bijdrage en medicijnen

De publieke gezondheidszorg in Spanje is grotendeels gratis, maar voor medicijnen betaal je altijd een eigen bijdrage. De hoogte hangt af van je inkomen en situatie. Werkenden betalen doorgaans 40% tot 60% van de medicijnkosten zelf. Gepensioneerden met een lager inkomen betalen minder, soms 10%. Er is een maandelijks maximum aan eigen bijdrage afhankelijk van je inkomen. Vraag dit na bij je centro de salud of apotheek. Voor tandheelkunde geldt dat de publieke zorg zeer beperkt is: alleen spoedeisende tandheelkunde (bijvoorbeeld een extractie) valt eronder. Voor gewone tandartsbehandelingen, implantaten of orthodontie heb je een privéverzekering of tandartsverzekering nodig. Brillen en contactlenzen worden eveneens niet vergoed door het publieke stelsel.

Veelgemaakte fouten

De grootste fout die Nederlanders maken is te laat beginnen met de zorgverzekering regelen. Zorg dat dit geregeld is vóórdat je vertrekt, niet erna. Een tweede veelvoorkomende fout is het te vroeg opzeggen van de Nederlandse basisverzekering zonder dat de Spaanse aansluiting al actief is. Dit kan leiden tot een periode zonder dekking. Vergeet ook niet dat gezinsleden apart ingeschreven moeten worden bij de Seguridad Social en elk hun eigen tarjeta sanitaria nodig hebben. Pas ook op met privéklinieken: ook al heb je een publieke tarjeta sanitaria, sommige klinieken werken alleen met privéverzekeringen. Kijk altijd vooraf of een zorgverlener deelneemt aan het publieke stelsel. Tot slot: bewaar altijd je medische documenten. Recepten, doorverwijzingen en behandelverslagen zijn in Spanje niet altijd digitaal beschikbaar.

Handig om te weten

In noodgevallen kun je altijd terecht bij de urgencias (spoedeisende hulp) van elk publiek ziekenhuis, ook zonder tarjeta sanitaria. Spanje is wettelijk verplicht spoedeisende zorg te verlenen aan iedereen. Het alarmnummer voor medische noodsituaties in Spanje is 112. Voor niet-spoedeisende vragen kun je naar het centro de salud in jouw wijk. Je hebt hiervoor je tarjeta sanitaria nodig. Kom je tijdelijk terug naar Nederland voor een bezoek? Als je via het CAK verzekerd bent, heb je bij terugkeer in Nederland recht op medische zorg. Check dit vooraf met het CAK. Wil je zelf vergelijken welke privéverzekering bij jou past? Kijk dan op vergelijkingssites specifiek voor expats in Spanje, of schakel een gestor of verzekeringsadviseur in die gespecialiseerd is in Nederlanders in Spanje.

Veelgestelde vragen

Heb ik als Nederlander in Spanje een zorgverzekering nodig?

Ja, iedereen die in Spanje woont moet verzekerd zijn. Werk je in loondienst, dan meldt je werkgever je aan bij de Seguridad Social; als autónomo doe je dat zelf. Gepensioneerden met AOW of Nederlands pensioen vallen onder de CAK-regeling met een S1-formulier. Werk je niet en ben je niet gepensioneerd, dan heb je een privéverzekering nodig, die ook vereist is voor je residencia.

Hoe werkt de CAK-regeling voor gepensioneerden in Spanje?

Ontvang je AOW of Nederlands pensioen en woon je in Spanje, dan blijf je in Nederland premie betalen; de SVB houdt die in op je uitkering. In ruil vraag je bij het CAK een S1-formulier aan, dat je inlevert bij de Seguridad Social. Daarmee krijg je een tarjeta sanitaria en toegang tot de Spaanse publieke zorg. Bij een tijdelijk bezoek aan Nederland heb je ook daar recht op zorg.

Hoe vraag ik een tarjeta sanitaria aan?

Bij het centro de salud in je wijk, nadat je bent aangemeld bij de Seguridad Social. Neem mee: je paspoort, NIE, certificado de empadronamiento en het bewijs van aansluiting bij de Seguridad Social, of je S1-formulier als gepensioneerde. De pas is gratis. Elk gezinslid heeft een eigen pas nodig. Daarna kies je een médico de cabecera (huisarts), die je doorverwijst naar specialisten.

Wat kost een privézorgverzekering in Spanje?

Een basispakket voor een alleenstaande kost gemiddeld €40 tot €70 per maand. De premie stijgt met je leeftijd en met de dekking die je kiest. Bekend bij Nederlanders zijn ASSSA, AXA en IMG. Let op wachttijden: bij ASSSA geldt zes maanden voor niet-spoedeisende zorg, tenzij je een medische keuring doet. Voor de residencia moet de polis zonder eigen bijdrage (sin copagos) zijn.

Ik werk niet en ben nog niet gepensioneerd. Hoe ben ik verzekerd in Spanje?

In het begin via een privéverzekering; die heb je ook nodig voor je residencia. Woon je minstens één jaar in Spanje of elders in de EU (verblijf in Nederland telt mee), ben je empadronado en heb je geen ander recht op publieke zorg, dan kun je de convenio especial afsluiten: publieke zorg voor €60 per maand onder de 65 en €157 vanaf 65. Medicijnen vallen daar niet onder.

Kan ik mijn Nederlandse basisverzekering houden als ik in Spanje woon?

Nee, niet als je je uitschrijft uit Nederland: dan vervalt je zorgplicht en je recht op de basisverzekering. Zeg de polis pas op als je Spaanse aansluiting actief is, anders zit je zonder dekking. Blijf je in Nederland ingeschreven maar verblijf je meer dan zes maanden per jaar in Spanje, dan kan je verzekeraar de dekking beperken. Vraag bij twijfel een Wlz-onderzoek aan bij de SVB.