6 hardnekkige misverstanden over zorg in Spanje
Veel Nederlanders emigreren naar Spanje met verkeerde aannames over het zorgsysteem. We zetten de zes meest voorkomende misverstanden recht.
Door Bob van Woesik, laatst bijgewerkt 2026-02-18
1. "Met mijn Nederlandse zorgverzekering ben ik ook in Spanje gedekt"
Onjuist. Je Nederlandse zorgverzekering dekt alleen spoedeisende zorg tijdens tijdelijk verblijf, via de Europese Zorgverzekeringskaart (EHIC). Zodra je je officieel vestigt in Spanje (empadronamiento + meer dan 183 dagen per jaar), ben je verplicht je uit te schrijven bij je Nederlandse zorgverzekeraar en over te stappen naar het Spaanse systeem. Doe je dat niet, dan loop je het risico dubbel premie te betalen zonder dubbele dekking. In het slechtste geval ben je in Spanje helemaal niet gedekt. De EHIC is uitdrukkelijk bedoeld voor tijdelijk verblijf, niet voor permanente bewoners.
2. "Publieke zorg in Spanje is slecht"
Onjuist. Het Spaanse publieke zorgsysteem scoort internationaal consistent hoog: in meerdere ranglijsten staat het in de top 10 van Europa. Spoedeisende hulp en specialistische zorg zijn van uitstekende kwaliteit, met moderne ziekenhuizen, goed opgeleide artsen en een uitgebreide infrastructuur. De wachttijden voor niet-urgente afspraken zijn wél langer dan in Nederland: voor een consult bij een specialist kan het weken tot maanden duren. Maar voor acute zorg hoef je in Spanje nergens voor onder te doen. De kwaliteit verschilt wel per regio: grotere steden en toeristische kustgebieden hebben doorgaans betere en toegankelijkere faciliteiten dan afgelegen gebieden.
3. "Ik kan gewoon bij de huisarts langsgaan wanneer ik wil"
Gedeeltelijk onjuist. In het publieke systeem moet je je eerst registreren bij het centro de salud in jouw woonwijk en krijg je een vaste huisarts (médico de cabecera) toegewezen. Je kunt niet zomaar naar een willekeurige huisarts. Voor een afspraak bel je het centro de salud of maak je online een afspraak. Wachttijden van een paar dagen zijn normaal, bij niet-urgente klachten soms langer. Bij spoedeisende klachten kun je altijd direct naar de Urgencias (spoedeisende hulp) van het ziekenhuis of het centro de salud. Bij een privéverzekering heb je wel meer keuzevrijheid en kun je vaak sneller terecht.
4. "Medicijnen zijn in Spanje altijd goedkoper"
Gedeeltelijk onjuist. Via het publieke systeem betaal je een eigen bijdrage van 10 tot 60% op medicijnen, afhankelijk van je inkomen, leeftijd en type medicijn. Gepensioneerden met een laag inkomen betalen weinig of niets. Werkenden met een gemiddeld inkomen betalen doorgaans 40% eigen bijdrage. Zonder recept en zonder tarjeta sanitaria zijn medicijnen in Spanje niet automatisch goedkoper dan in Nederland. Vrij verkrijgbare medicijnen (pijnstillers, maagtabletten, zalven) zijn vergelijkbaar geprijsd. Wel voordelig: apotheken in Spanje zijn goed bereikbaar, apothekers geven uitgebreid advies, en voor kleine klachten kun je vaak direct bij de farmacia terecht zonder huisartsbezoek.
5. "Als gepensioneerde hoef ik niets te regelen voor zorg in Spanje"
Onjuist. Als gepensioneerde met AOW of Nederlands pensioen moet je actief het S1-formulier aanvragen bij het CAK in Nederland, vóór je vertrekt. Zonder dit formulier heb je in Spanje geen recht op publieke zorg. Het CAK regelt de overdracht van je zorgrechten naar Spanje. Vervolgens moet je het S1-formulier indienen bij het INSS in Spanje en daarna je tarjeta sanitaria aanvragen bij het lokale centro de salud. Pas dan ben je volledig opgenomen in het Spaanse zorgsysteem. Dit hele proces kan meerdere maanden in beslag nemen, begin er ruim van tevoren mee.
6. "Tandzorg is in Spanje gratis via het publieke systeem"
Onjuist. Tandheelkundige zorg is in Spanje vrijwel volledig uitgesloten van de publieke dekking. Basiscontroles voor kinderen zijn soms inbegrepen, maar voor volwassenen betaal je tandheelkundige zorg altijd zelf, ongeacht of je in het publieke systeem zit. Je gaat hiervoor naar een clínica dental (privé tandartspraktijk). Het goede nieuws: tandheelkundige zorg in Spanje is aanzienlijk goedkoper dan in Nederland. Een controle kost €20-€40, een vulling €50-€100. Vergelijk wel prijzen tussen klinieken: er zijn grote verschillen. Veel expats sluiten een privéverzekering af met tandzorgdekking voor regulier onderhoud.
Veelgestelde vragen
Is de Spaanse gezondheidszorg echt beter dan de Nederlandse?
Spanje staat internationaal hoog aangeschreven (WHO-ranking), maar de kwaliteit verschilt sterk per regio en er zijn lange wachttijden. Veel expats combineren publieke en private zorg.
Mag ik mijn Nederlandse zorgverzekering aanhouden in Spanje?
In principe niet als je fiscaal inwoner van Spanje wordt. Uitzonderingen gelden voor gedetacheerde werknemers en gepensioneerden die via de CAK-regeling gebruik kunnen blijven maken van de Nederlandse zorg.